زنان، کار و معجزه اقتصادی

زنان، کار و معجزه اقتصادی

یادداشت دکتر پروا سلطانی به مناسبت روز جهانی زن

به بهانه 8 مارس روز جهانی زن، گزیده­‌ای از گزارش موسسه مکنزی در سال 2015  که به نقش زنان در رشد اقتصاد جهانی با شما به اشتراک می‌گذارم.

این گزارش با همکاری دانش­‌پژوهانی از کشورهای چین، هند، فرانسه، آمریکا  و انگلستان براساس تحقیق وسیعی در 95 کشور آماده شده است. مکنزی معتقد است که برابری حقوق زنان و مردان در دنیا می‌تواند اقتصاد جهانی را با کمترین هزینه 12000 میلیارد بزرگ­‌تر کند.

در این گزارش 4 شاخص در 15 زیر شاخه مورد بررسی قرار گرفته است.

-برابری در کار

- توانمندسازهای اقتصادی

- حمایت­‌های قانونی وتریبون سیاسی

- استقلال و امنیت جانی

 (در این گزارش چنانچه کشوری همه شاخص‌­ها را بصورت کامل جاری نموده باشد نمره کامل 1 را می‌گیرد. )

با اینکه گزارش مربوط به 5 سال گذشته است اما داده‌­ها و نتایج آن بسیار جالب توجه است. بیشترین نابرابری جنسیتی در دنیا در کشورهای منطقه خاورمیانه، هند و جنوب شرق آسیا دیده می‌شود.

 ترجمه ی اینفوگرافیک پرسال

 براساس همین گزارش برآورد شده چنانچه ایران در 4 شناسه یاد شده برابری جنسیتی را به طور کامل اجرایی کند، تولید ناخالص ملی به میزان 75%  تا سال 2025 رشد را تجربه خواهد کرد؛ همچنین اگر برابری جنسیتی  نه به طور کامل و فقط  برابر با بهترین کشور ارزیابی شده در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا(MEANA) رشد یابد نیز می‌توان انتظار 18% رشد در تولید ناخالص ملی در سال 2025 داشت. 18% رشد در GDP  معادل 91  میلیارد دلار بزرگتر شدن اقتصاد کشور و افزایش درآمد سرانه­ای برابر با 1،144 دلار خواهد بود. (درآمد سرانه ایران بنا برآخرین گزارش بانک جهانی در سال 2018 برابر 5،550 دلار بوده است.) صد البته با توجه به فشارهای اقتصادی 2 سال گذشته درآمد سرانه کاهش بسیاری یافته اما افزایش 1100 دلاری می‌تواند بسیار راهگشا و تحول آفرین باشد.

در گزارش یاد شده امتیاز ایران در مقایسه با بهترین کشور در منطقه جغرافیایی MEANA( خاورمیانه و شمال آفریقا) به شرح زیر است.

 جدول پرسال

ایران در دو شاخص توانمندساز­های اقتصادی (سطح بهداشت، آموزش و...) و استقلال و امنیت جانی امتیاز خوبی داشته اما در شاخص حمایت­های قانونی و تریبون سیاسی از بدترین­‌های منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا ارزیابی شده است. شاخص برابری در کار از 3 شاخص دیگر تاثیر زیادی می‌گیرد و همینطور که در جدول پیداست امتیاز شاخص برابری در کار میانگینی از 3 شاخص دیگر است. امتیاز کل ایران  0.48 است و جمع‌بندی گزارش، ایران را در گروه کشورهایی که برابری جنسیتی در آنها بسیار پایین است دسته‌­بندی کرده است.

مادامی که اقتصاد کشور بسیار شکننده و ضعیف است پرداختن به بهبود شرایط زنان در جامعه از اساسی­‌ترین نیازهای جامعه و تاثیر آن در اقتصاد بسیار محسوس خواهد بود.

آمارها نشان می‌دهد حمایت­‌های قانونی و دسترسی به تریبون سیاسی بسیار جای بهبود دارد. در ایران زنان دوشادوش مردان آموزش می‌بینند، دستاوردهای علمی و ورزشی بسیار ارزشمند کسب می‌کنند و دولت هزینه بسیاری برای رساندن زنان به این میزان از رشد و شکوفایی می‌کند. اما زمانی‌که حرف از تریبون سیاسی می‌­شود هزینه­‌های انجام شده فراموش شده و زنان در فرصت و امکانی برابر در بدنه دولت و مجلس و حتی قوه قضائیه دیده نمی­‌شوند. تعداد وزرای زن، نمایندگان مجلس زن و مدیران دولتی زن درصد ناچیزی از کل را شامل می‌شود و همین زنان هم در جاری‌سازی وظایف شغلی خود احتیاج به مجوزهای قانونی از همسر دارند. هر سال به دلیل قدرت قانونی مردان در کشور دیده شده که مدیران دولتی، قهرمانان ورزشی و ... از حضور در جامعه جهانی جا مانده­‌اند و چاره­‌ای هم به دلیل مخالفت گروهی اندک اندیشیده نشده است.

بسیاری از زنان متخصص و دانشمند ایرانی به دلیل قدرت قانونی همسر اجازه کار حرفه­‌ای ندارند و خانه‌نشین شده­‌اند. بسیاری دیگر از زنان شاغل در کشور به همین دلیل  از سفرهای کاری منع و در مقایسه با همتای مرد خود از کسب‌و‌کار خود جا‌‌مانده‌­اند. خیل بزرگی از زنان توانمند در جامعه پس از جدایی از همسر، سرپرستی فرزند خود را نخواهند داشت و فرزندان آنها از بزرگ شدن در کنار مادر محروم می‌شوند؛ نمونه‌­های بسیاری  در کشور، نشان از شاخص بسیار ضعیف حمایت‌­های قانونی و تریبون سیاسی زنان در ایران دارد.

گذشته از تنگناهای قانونی زنان در ایران، باید نیم‌نگاهی به بخش خصوصی و بنگاه­‌‌­های اقتصادی که از فشار ناشی از مشکلات اقتصادی و رشد منفی آن بی‌­بهره نیستند داشته باشیم؛ این بنگاه‌ها می‌­توانند با اجرای تغییرات کوچک، منشأ اتفاقات بزرگ و مناسبی دراقتصاد کشور شوند. در زمان جنگ جهانی دوم بیشتر مردان توانمند کشورهای آلمان، انگلستان و آمریکا مجبور به حضور در جبهه جنگ شدند. دولت‌های یاد شده فراخوانی برای حضور گسترده زنان در صنعت کشور دادند و این موضوع دلیلی شد تا اقتصاد این کشورها نه تنها سقوط نکند که مسیر رشد را نیز در سال­های بعد با حضور زنان و مردان توانمند در کنار هم سریع­تر طی کنند. مطالعات میدانی نشان داده در محیط­‌های کاری که زنان بیشتر حضور دارند، تعهد کاری بالاتر، خشونت کمتر و راندمان بیشتر است.

اگر به شاخص برابری در کار فارغ از جنبه عدالت اجتماعی فقط از منظر بالا رفتن بازدهی و رشد اقتصادی نگاه کنیم؛ برای رسیدن به یک بهره همگانی پیشنهاد می­‌شود بنگاه­‌های خصوصی به موارد زیر توجه بیشتری داشته باشند:

  • به­‌کارگیری برابر نیروی کاری زن و مرد
  • پرداخت دستمزد برابر در شرایط یکسان
  • ایجاد محیط کاری امن برای زنان
  • زمینه­‌سازی رشد و شکوفایی برابر برای نیروهای کار

در چند سال گذشته در بسیاری از شرکت­ها و بنگاه­‌های بخش خصوصی در ایران فرهنگ کاری تغییر زیادی داشته و  برابری جنسیتی بیشتر و بیشتر ارزشمند شمرده می‌شود. صد البته که بسیاری از همین بنگاه­‌ها را زنان توانمند و کارآفرین اداره می‌کنند. اما این موج به کارگیری برابر زنان دست‌آورد ارزشمندی برای کل اقتصاد کشور خواهد بود. این بخش ورای محدویت­‌های قانونی چیزی است که در توان بخش خصوصی است و گلوله برفی است که می­‌تواند به بهمن تغییردهنده شرایط بدل شود که نابرابری جنسیتی را با قدرت زیادی تحت تأثیر قرار داده و بهبود محسوس ایجاد کند.  

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Rating 0.00

چاپ   ایمیل

نوشتن دیدگاه

تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید