تاپی بهتر است یا صلح؟

پدرام سلطانی_امروز در خبرها آمد که ساخت بخش دوم خط لوله ی گاز ترکمنستان، افغانستان، پاکستان، هند موسوم به تاپی در کشور افغانستان کلنگ خورد.

اشرف غنی رئیس جمهور افغانستان در مراسم کلنگ زنی گفت: «افغانستان با هیچ کشوری دعوا ندارد و فقط به فکر منافع ملی خودش است.» چقدر این حرف به دلم نشست. فکر می کنم هر ایرانی که این سخن را شنیده باشد هم همین احساس را کرده است.

افغانستان از محل حق ترانزیت این خط لوله سالانه ٥٠٠ میلیون دلار درامد کسب خواهد نمود. برای من جای خوشحالی است که کشور جنگزده و توسعه نیافته ی افغانستان، که کل صادراتش بالغ بر ٥٠٠ میلیون دلار در سال است، می تواند علاوه بر تأمین نیاز گازی خود، سالانه چنین درامدی کسب کند. ما، علیرغم مشترکات زبانی، فرهنگی و تاریخی با افغانستان هیچگاه نتوانستیم راهبرد هم افزایی در همکاری با این کشور پیشه کنیم. اما حتماٌ از توسعه و افزایش درامد افغانستان، ما منتفع می شویم. افغانستان بالنده برای ما مساوی است با قاچاق کمتر مواد مخدر و مهاجرت کمتر افاغنه به ایران.

طالبان افغانستان حمایت خود را از احداث این خط لوله اعلام کرد. با شنیدن این خبر هم به یاد داستان کرسنت و فروش گاز به امارات افتادم. پروژه ای که می توانست منافع استراتژیک امارات را به ایران پیوند بزند و در تلطیف روابط بین دو کشور مؤثر باشد، با کارشکنی و هیاهوی طالبان وطنی هیچ شد. نه کسی برای ضایع کردن این پروژه‌ى راهبردی محاکمه شد و نه، به زعم مخالفین، رشوه بگیران و وطن فروشانی که قصد امضای این قرارداد را داشتند معلوم و محکوم شدند. همین رفتار را این قوم با برجام و قراردادهای مربوطه با کشورهای اروپایی و همچنین با قراردادهای جدید نفتی داشتند. عجیب است در حالی که طالبان با دولت مرکزی افغانستان در حال جنگ است، اما اعلام می کند که از پروژه هایی که موجب توسعه ی افغانستان می شود حمایت می کند. اما در کشور با صلح و ثبات ما هر گروهی جلوی درهم تنیدگی اقتصاد ایران با کشورهای منطقه و جهان می ایستد و چوب لای چرخ دولت می گذارد و متأسفانه غالباٌ موفق هم می شود. 

پروژه تاپی بدیل خط لوله ایران-پاکستان-هند، موسوم به خط لوله ی صلح، است. زمانی از وزیر محترم نفت کشورمان نقل شده بود که ساخت خط لوله ی تاپی خیلی بعید است. اما خیلی هم بعید نبود. برای تأمین مالی ١٠ میلیارد دلاری ساخت خط لوله ى تاپی، بانک توسعه ى آسیایی، بانک اروپایی بازسازی و توسعه، کشور ژاپن و عربستان اعلام آمادگی نموده اند. هند هم اعلام نموده حتماٌ سهم خود را در ساخت این خط لوله پرداخت می کند و در ساخت آن مصمم است. آمریکا هم از ساخت این خط لوله حمایت کرده است.

قبلاٌ راجع به راهبرد چین نسبت به ایران و همسایگانش نوشته بودم که سرمایه گذاری کلان چین در بندر گوادر پاکستان موجب ایجاد یک مسیر ترانزیت و رقیب جدی برای بنادر ایران خصوصاٌ چابهار می شود و مسیر اصلی جاده‌ی ابریشم نیز از شمال چین به قزاقستان و روسیه کشیده می شود. آمریکا نیز با همکاری رقبای منطقه ای ما خصوصاٌ عربستان، تلاش دارد که مسیر انرژی خاورمیانه و منطقه را از دور ایران عبور دهد و از اهمیت استراتژیک ایران در نقشه ی انتقال انرژی منطقه بکاهد.

شاید تحلیلگران نفتی ما ادعا کنند که نیاز هند به گاز بیش از ظرفیت خط لوله ی تاپی است. اما این را نخواهند گفت که شروع و ادامه ی تکمیل تاپی موجب کاهش احساس ضرورت پاکستان و هند به خط لوله ی ایران خواهد شد و حداقل 10 سال ما را به عقب خواهد انداخت. و معنای این تعویق یعنی یک عدم النفع چندین ده میلیارد دلاری در این مدت.

به این نکته نیز تاکنون کم توجه بوده ایم که منافع اقتصادی همسایه ی شرقی ما پاکستان، بیش از ما با رقیب اصلی ما در منطقه، عربستان، گره خورده است. اگر چه کمکهای آمریکا و عربستان به پاکستان در بادی امر می توانند دلیلی بر این موضوع باشد، اما نگاه محافظه کارانه ی ما در توسعه ی روابط تجاری با پاکستان نیز مزید بر علت است و کمکی است که ما به سوق دادن بیشتر پاکستان به سوی عربستان می کنیم. عطش پاکستان برای توسعه ی روابط تجاری با ما و پس زدن ما در این موضوع باعث کم اعتمادی این کشور همسایه به ما شده است.

اما احداث خط لوله ی تاپی نشان داد که:

1-  در تعریف منافع ملی ما اقتصاد جایگاه بالایی ندارد.

2- مدیران ارشد کشور در تحلیل قدرت رقبا دچار خطا هستند.

3-  ارزیابی ما از جایگاه ایران در دیپلماسی انرژی نیاز به بازنگری دارد.

4-  ما در همگرایی اقتصادی با همسایگان خود و بوجود آوردن منافع مشترک بسیار با تردید، تأخیر و بدون برنامه حرکت می کنیم.

٥- رقابت های سیاسی در داخل بسیار به منافع اقتصادی کشور لطمه زده است.

منبع: کانال تلگرام پدرام سلطانی

 

4 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Rating 4.00

دیدگاه‌ها   

0 #1 احمد نقشبندی 1397-01-01 06:14
تحسلام تحلیل ارزشمندتانکه ناشی از درایت کامل و اهتمام تمام به موضوع بودملاحظه شد. امیدوارم کسانیکه دلشان برای عزت ایران و سرافرازی ایرانی ها در تپش است و با طراوش افکار ارزشمند و تحلیل های سودمند خاطر مسئولین خواب آلود رابیدار می نمایندنردبان زندگی شان همواره سوی در صعود باشد. مطلب بسیار. به جا و شایسته و درخور تحسین بود. دست مریزاد
نقل قول کردن

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

درباره ما

حوزه فعاليت اوليه و اصلي شرکت پرسال، صادرات فراورده هاي نفتي و پتروشيمي بوده است و در حال حاضر در حوزه تجارت فراورده هاي معدني، مواد شيميايي، فراورده هاي چوب و کاغذ و همچنين در حوزه حمل و نقل جاده اي و عمليات اکتتشاف و بهره برداري از معادن علاوه بر حوزه اوليه کاري خود فعال است. 

  • آدرس دفتر مرکزی: تهران –اتوبان مدرس- الهیه – خیابان بیدار- پلاک 5–واحد39
  • کدپستی: 1964914168
  • تلفن : 26208341- 26208371
  • فکس : 26208331
  • ایمیل: info@persol.ir

تماس

نام شما:
Invalid Input

پیغام:
Invalid Input

کد امنیتی:(*)
کد امنیتی: Invalid Input